είσοδος

Ίλιγγος και Τρίτη ηλικία

19 Οκτωβρίου 2016 | 0
   Αγαπητή αναγνώστρια, Αγαπητέ αναγνώστη,
Στον ανελκυστήρα, στη διάρκεια ενός θαλάσσιου ταξιδιού ή απλώς και μόνο, επειδή σηκωθήκαμε απότομα – στις περισσότερες περιπτώσεις το αίσθημα ζάλης έχει μία σαφή αιτιολογία και αποκαθίσταται μετά από λίγο καιρό. Ωστόσο με την αύξηση της ηλικίας ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι διαμαρτύρονται μονίμως για προβλήματα ισορροπίας. Μετά τον πονοκέφαλο ο ίλιγγος αποτελεί την πιο συχνή αιτία αναζήτησης ενός ιατρού. Δυστυχώς τόσο οι γιατροί όσο και οι ασθενείς έχουν εξίσου την τάση να υποβαθμίζουν τα συμπτώματα. Τούτο μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες: Ίλιγγος και ζάλη προκαλούν σε ηλικιωμένους ασθενείς ανασφάλεια και φόβο. Ως εκ τούτου ο ήδη υψηλός κίνδυνος πτώσης ηλικιωμένων ανθρώπων αυξάνεται και πάλι στο δωδεκαπλάσιο. Στο 20% των περιπτώσεων ένας τραυματισμός που οφείλεται σε πτώση χαράσσει μάλιστα τον δρόμο για ανάγκη μακροχρόνιας φροντίδας  - εκτός από τις κοινωνικές και ψυχολογικές επιπτώσεις. Εδώ μπορεί να παρασχεθεί βοήθεια τόσο σε εσάς όσο και στους οικείους σας! Εδώ περιστρέφονται όλα γύρω από εσάς – με την θετική έννοια! Τι είναι ίλιγγος; Ο ίλιγγος δεν είναι νόσος, αλλά εκδήλωση μίας σωματικής ή ψυχικής διαταραχής, που μπορεί να οφείλεται σε πολλές αιτίες. Το αίσθημα ζάλης μπορεί να εκδηλωθεί με ποικίλους τρόπους: Μερικοί πάσχοντες έχουν την αίσθηση, ότι ο περίγυρος περιστρέφεται γύρω από αυτούς. Άλλοι έχουν την ψευδαίσθηση ότι χάνεται η γη κάτω από τα πόδια τους, νιώθουν, ότι πέφτουν προς τα πλάγια ή ότι βρίσκονται σε ανελκυστήρα. Οι περισσότεροι όμως αισθάνονται  „απλώς“ ζάλη και ανασφάλεια. Όσο διαφορετικά και να εκδηλώνεται το αίσθημα της ζάλης, ο χωρικός προσανατολισμός είναι διαταραγμένος, οι πάσχοντες δεν μπορούν πλέον να προσανατολιστούν, νιώθουν φοβισμένοι και αβοήθητοι. Με την αύξηση της ηλικίας αυξάνεται δραματικά και το ποσοστό των ασθενών που υποφέρουν από ιλίγγους: το ποσοστό αυτό ανέρχεται συνολικά σε 10%, το ένα τρίτο των ατόμων άνω των 65 ετών υποφέρει ήδη από τα συμπτώματα, και σε άτομα άνω των 75 ετών ο ίλιγγος και τα προβλήματα ισορροπίας αποτελούν γενικά τα πιο συχνά συμπτώματα.  

Ο ίλιγγος δεν είναι νόσος, άλλα ένα σύμπτωμα, που μπορεί να οφείλεται σε πολλές αιτίες. 
Περισσότεροι από τους μισούς άνω των 75 ετών υποφέρουν από ιλίγγους. Πως προκαλείται ο ίλιγγος; Ο ίλιγγος προκαλείται από αντικρουόμενες αισθητηριακές πληροφορίες. Εδώ θα πρέπει να γνωρίζουμε, ότι η ισορροπία και η ικανότητα προσανατολισμού μας στο χώρο οφείλεται στην αλληλεπίδραση τριών αισθητήριων οργάνων: στο όργανο ισορροπίας στο εσωτερικό αυτί, στα μάτια και στην αντίληψη του βάθους. Τρία αισθητήρια όργανα είναι υπεύθυνα για την ισορροπία: Το όργανο ισορροπίας στο εσωτερικό αυτί, τα μάτια, η αντίληψη του βάθους Ενώ το όργανο της ισορροπίας (= αιθουσαίο σύστημα) αντιλαμβάνεται και επεξεργάζεται τις περιστροφικές κινήσεις της κεφαλής και του σώματος μας, τα μάτια παρέχουν οπτικές πληροφορίες για τον περίγυρό μας. Μύες και αρθρώσεις (= αντίληψη του βάθους) καθορίζουν τη στάση του σώματός μας και συγκεκριμένων μερών του. Χωρίς αυτή την ικανότητα δεν θα γνωρίζαμε, εάν τα πόδια μας κάτω από το τραπέζι είναι τεντωμένα ή λυγισμένα. 
Όλες αυτές οι πληροφορίες συγκρίνονται και συντονίζονται στο κέντρο ισορροπίας του εγκεφάλου. Εάν οι πληροφορίες δεν συμπίπτουν ή γίνεται εσφαλμένη επεξεργασία τούτων από τον εγκέφαλο, αισθανόμαστε ζάλη. ! Ο ίλιγγος αποτελεί και φυσικό φαινόμενο. Εάν για παράδειγμα βρισκόμαστε σε ανελκυστήρα, τα μάτια δεν αντιλαμβάνονται μεταβολές στο περιβάλλον. Επειδή όμως οι μύες καταγράφουν σαφώς μια μεταβολή της πίεσης, αυτές οι αντικρουόμενες πληροφορίες προκαλούν σε κάποιους ανθρώπους έντονο αίσθημα ζάλης. 
Γιατί αυξάνονται τα περιστατικά ιλίγγου στην τρίτη ηλικία; Ενώ ο ίλιγγος σε νεότερους ανθρώπους έχει συνήθως μία σαφώς αναγνωρίσιμη αιτία, ο ίλιγγος σε ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας δεν υποδηλώνει οπωσδήποτε την ύπαρξη συγκεκριμένης νόσου, αλλά είναι συχνά το αποτέλεσμα σωματικών αλλαγών, ασθενειών γήρατος και παρενεργειών διαφόρων φαρμάκων, Σε αυτές τις περιπτώσεις μιλούν οι γιατροί για ίλιγγο γήρατος. Εδώ θα πρέπει να διακρίνουμε  μορφές ιλίγγου, που εκδηλώνονται βέβαια συχνά στην τρίτη ηλικία, αλλά οφείλονται σε συγκεκριμένη αιτία. 
► Ίλιγγος γήρατος
Όπως διευκρινίστηκε στο ερώτημα 2, θα πρέπει τα τρία αισθητήρια όργανα, που είναι υπεύθυνα για την ισορροπία μας, να είναι τέλεια συντονισμένα και να εργάζονται με μεγάλη ακρίβεια, ώστε να μπορούμε να κινούμαστε με ασφάλεια και χωρίς να αισθανόμαστε ζάλη. Ωστόσο και τα αισθητήρια όργανα επηρεάζονται από τη διαδικασία της γήρανσης. 
 
Δογιάμη Βέρα, Γηρίατρος, Ειδική Παθολόγος, Επιστημονικός συνεργάτης Ορθοβιοτικής